Sprawozdanie o produktach w opakowaniach nie dotyczy tylko producentów. Składa je każda firma, która jako pierwsza udostępnia w Polsce towar w opakowaniu — także importer, sklep internetowy pakujący wysyłki i firma sprzedająca pod własną marką. Formalnie to sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi, a w praktyce mówi się też o sprawozdaniu produktowym. Poniżej po kolei: kto je składa, do kiedy, co wpisać i kiedy dochodzi do tego opłata produktowa.
Wprowadzający produkty w opakowaniach. Firma, która jako pierwsza udostępnia w Polsce produkty w opakowaniach — odpłatnie albo za darmo. Wprowadzeniem do obrotu jest też import i przywóz towaru z innego kraju UE.
Marka własna. Jeśli zlecasz produkcję i sprzedajesz towar pod swoją nazwą lub znakiem towarowym, wprowadzającym jesteś Ty, a nie producent.
Pakowanie cudzych produktów. Firma, która pakuje towar wytworzony przez kogoś innego i sprzedaje go dalej — w tym sklep internetowy wysyłający zamówienia w kartonach, folii i wypełniaczach.
Wprowadzający opakowania. Producent, importer i firma przywożąca puste opakowania z innego kraju UE.
Sklepy z torbami na zakupy. Placówki handlowe, które oferują foliowe torby objęte opłatą recyklingową.
Obowiązek nie zależy od wielkości firmy. Firma, która w ciągu roku wprowadziła produkty w opakowaniach o łącznej masie do 1 tony, nie musi zapewniać recyklingu ani płacić opłaty produktowej — ale sprawozdanie składa i tak. Zwolnienie działa tylko wtedy, gdy do 15 marca złoży marszałkowi dokumenty dotyczące pomocy de minimis; w BDO dołącza się je do sprawozdania.
Opakowania, które w tym samym roku wyjechały z produktami za granicę (eksport albo dostawa do innego kraju UE), nie wchodzą do rozliczenia recyklingu i opłaty, ale wykazuje się je w sprawozdaniu.
Sprawozdanie za dany rok składa się do 15 marca roku następnego, wyłącznie elektronicznie — przez indywidualne konto w BDO. Trafia do marszałka województwa właściwego dla siedziby firmy albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Firma bez siedziby w Polsce składa je marszałkowi mazowieckiemu.
To inna właściwość niż przy sprawozdaniu o odpadach, które idzie do marszałka właściwego dla miejsca wytwarzania odpadów. Przy kilku zakładach w różnych województwach łatwo to pomylić. Osobna zasada dotyczy toreb na zakupy: dane o nich trafiają do marszałka właściwego dla miejsca sklepu, w którym torby są oferowane.
W formularzu w BDO opakowaniom poświęcony jest dział II. Wprowadzający produkty w opakowaniach wpisuje w nim przede wszystkim:
masę opakowań, w których wprowadził produkty — osobno dla każdego materiału: tworzyw sztucznych, aluminium, stali, papieru i tektury, szkła i drewna, a także dla opakowań wielomateriałowych i opakowań po środkach niebezpiecznych;
dane o recyklingu — jeśli zapewnia go samodzielnie; przy umowie z organizacją odzysku opakowań to ona odpowiada za poziomy recyklingu i ewentualną opłatę;
wyliczenie opłaty produktowej — jeśli wymagane poziomy nie zostały osiągnięte;
tabele dla opakowań na napoje — jeśli wprowadzasz napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. Podmiot reprezentujący, z którym masz umowę, składa osobne sprawozdanie.
Specyfikacje opakowań od dostawców. Masa i materiał każdego opakowania — jednostkowego, zbiorczego i transportowego.
Dane o sprzedaży. Ile sztuk każdego produktu trafiło na rynek w danym roku.
Materiały wysyłkowe i transportowe. Kartony, folia stretch, taśmy, wypełniacze i palety — z faktur zakupu.
Import i przywóz z UE. Masa opakowań, w których towar przyjechał do Polski.
Masy liczy się z danych, nie z pamięci. Najpewniej zbudować prostą tabelę: produkt, liczba sztuk, masa opakowania w podziale na materiały — i trzymać ją razem z dokumentami źródłowymi na wypadek kontroli.
Wprowadzający produkty w opakowaniach musi zapewnić recykling odpadów opakowaniowych na poziomie wymaganym w danym roku — samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań. Roczne poziomy do 2030 r. określa rozporządzenie; w 2030 r. wynoszą one na przykład 55% dla tworzyw sztucznych i 85% dla papieru i tektury.
Jeśli poziomów nie osiągniesz, płacisz opłatę produktową — liczoną osobno dla każdego materiału oraz dla wszystkich opakowań razem, według stawek za kilogram brakującej masy. Maksymalną stawkę ustawa ustala na 4,50 zł za kilogram, a stawki dla poszczególnych materiałów określa rozporządzenie. Wynoszą one m.in. 2,70 zł/kg dla tworzyw sztucznych, 1,70 zł/kg dla opakowań wielomateriałowych, 1,40 zł/kg dla aluminium, 0,70 zł/kg dla papieru i tektury oraz 0,30 zł/kg dla szkła i drewna. Opłatę wpłaca się do 15 marca na rachunek marszałka województwa.
Gdy opłata nie wpłynie, marszałek określa zaległość w decyzji, a jeśli i ona nie zostanie wykonana — nakłada dodatkową opłatę produktową w wysokości 50% niewniesionej kwoty. Rząd wielkości policzysz w naszym kalkulatorze opłaty produktowej.
Jest jeszcze jeden obowiązek, który firmy często przeoczają. Wprowadzający produkty w opakowaniach musi w każdym roku kalendarzowym przeznaczyć na publiczne kampanie edukacyjne co najmniej 2% wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w roku poprzednim. Pieniądze wydaje się na kampanie albo wpłaca na odrębny rachunek marszałka województwa — w tym samym roku, czyli do 31 grudnia, a nie do 15 marca. Wydaną kwotę wykazuje się potem w sprawozdaniu.
Jeśli obowiązek przejęła organizacja odzysku opakowań, rozlicza go ona. Firma, która wprowadziła opakowania o łącznej masie do 1 tony i złożyła dokumenty de minimis, jest z niego zwolniona. Za nieprzeznaczenie lub niewpłacenie tych środków grozi kara administracyjna od 10 000 zł do 500 000 zł, którą nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Marszałek sprawdza sprawozdania za dany rok do 30 września roku następnego. Jeśli dane nie zgadzają się ze stanem faktycznym, wzywa przez BDO do korekty i daje na nią najwyżej 14 dni. Niepoprawione sprawozdanie traktuje się tak, jakby firma go nie złożyła.
Za niezłożenie sprawozdania grozi grzywna, a za wprowadzanie produktów w opakowaniach bez wymaganego wpisu do rejestru BDO — administracyjna kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł. Złożone sprawozdanie można skorygować w systemie, a zaległe lata uzupełnić — lepiej z własnej inicjatywy niż po wezwaniu. Więcej piszemy w artykule o zaległych sprawozdaniach w BDO i karach.
Pominięte opakowania towaru z importu. Importer jest wprowadzającym, nawet jeśli sam niczego nie pakował.
Pominięte opakowania wysyłkowe i transportowe. Kartony wysyłkowe, folia stretch i palety też się liczą.
Masy przepisane z poprzedniego roku. Nowy dostawca albo zmiana asortymentu zmienia masę opakowań.
Zwolnienie do 1 tony bez dokumentów de minimis. Bez nich zwolnienie z opłaty nie działa.
Niewłaściwy marszałek. Sprawozdanie opakowaniowe idzie do marszałka właściwego dla siedziby firmy, nie zakładu — z wyjątkiem danych o torbach na zakupy.
Zapomniane 2% na kampanie edukacyjne. Pieniądze trzeba wydać albo wpłacić do końca roku — w marcu, przy sprawozdaniu, jest już za późno.
Sprawdź, czy wpis w rejestrze BDO obejmuje wprowadzanie produktów w opakowaniach.
Zbierz specyfikacje opakowań oraz dane o sprzedaży, zakupach i imporcie za cały rok.
Policz masę opakowań w podziale na materiały.
Ustal, czy obowiązek recyklingu przejęła organizacja odzysku — i czy umowa obejmowała cały rok.
Jeśli wprowadziłeś do 1 tony opakowań, przygotuj dokumenty de minimis.
Złóż sprawozdanie i wpłać ewentualną opłatę produktową do 15 marca.
Sprawozdanie opakowaniowe przygotowujemy od 200 zł netto. Cena zależy od liczby produktów i rodzajów opakowań oraz od tego, czy trzeba wyliczyć opłatę produktową albo przygotować dokumenty de minimis. Zaległe lata i korekty wyceniamy osobno. Pozostałe ceny są w cenniku.
Ustalamy, czy i w jakim zakresie firma jest wprowadzającym — także przy imporcie, marce własnej i sprzedaży internetowej.
Liczymy masy opakowań na podstawie specyfikacji i danych o sprzedaży.
Sporządzamy i składamy sprawozdanie w BDO razem z wyliczeniem opłaty produktowej albo dokumentami de minimis.
Uzupełniamy zaległe lata i przygotowujemy korekty.
Zakres stałej obsługi rejestru i sprawozdań opisujemy na stronie Obsługa BDO, a pełną listę sprawozdań, którymi się zajmujemy, na stronie Sprawozdania środowiskowe. O pozostałych sprawozdaniach piszemy w artykule Sprawozdanie w BDO — jak je sporządzić, a o planowanej reformie ROP — w tekście Nowy ROP: opłata za kilogram opakowań.
Nie wiesz, czy Twoja firma jest wprowadzającym? Napisz, co sprzedajesz i skąd bierzesz towar — odpowiemy, czy sprawozdanie Cię dotyczy i jakich danych będziemy potrzebować. Pierwsza wiadomość nic nie kosztuje.
Napisz: biuro@eco-consult.pl · Telefon: +48 22 602 21 08
Podstawa prawna: ustawa o odpadach (art. 73, 76, 77, 180a, 194), ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (art. 6, 7, 8, 17, 19, 20, 34–37, 56–58), rozporządzenie w sprawie rocznych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych w poszczególnych latach do 2030 r., rozporządzenie w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Biuro doradztwa ochrony środowiska
Zadzwoń do nas
Napisz do nas
Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa