Szybki test: czy EUDR Cię dotyczy?

Cztery pytania, wynik od razu. To orientacyjna ocena — dokładną zrobimy dla Twoich produktów.

1. Masz w ofercie towary z bydła, kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi lub drewna?Także wyroby z nich, np. meble, papier, czekolada, pellet.
2. Kto pierwszy wprowadza je na rynek UE?
3. Jaka jest wielkość Twojej firmy?Mała firma to zwykle do 50 osób i do 10 mln euro obrotu.
4. Chodzi o drewno lub wyroby z drewna?
Widok z lotu ptaka na gęsty las iglasty
Worki z surowcem ułożone na paletach w magazynie
Stos struganych desek drewnianych
Sterta drewnianych kłód na skraju lasu

Wdrożenie EUDR w firmie

Drewno, kawa, kakao, soja, kauczuk, olej palmowy i bydło — oraz wszystko, co się z nich robi. Od 30 grudnia 2026 r. trzeba udokumentować, z jakiej działki pochodzą.

Rozporządzenie (UE) 2023/1115, w skrócie EUDR, zakazuje wprowadzania na rynek UE towarów powiązanych z wylesianiem po 31 grudnia 2020 r. Obowiązuje bezpośrednio — nie czekasz na polską ustawę, żeby zacząć odpowiadać za zgodność.

Najczęstsza pomyłka brzmi: „to przepis dla importerów zza oceanu”. EUDR obejmuje również drewno pozyskane w Polsce i produkty z niego — meble, płyty, opakowania z tektury, papier. Jeśli robisz meble z polskiej płyty, jesteś w zakresie rozporządzenia.

Drugie zaskoczenie: samo wykazanie legalności pozyskania nie wystarczy. Trzeba wskazać konkretną działkę, z której pochodzi surowiec, i mieć na nią współrzędne. To jest ta część, która wymaga rozmowy z dostawcami, nie poprawki w dokumentach.

Czy EUDR dotyczy Twojej firmy?

Rozporządzenie wymienia siedem towarów: bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno. Ale obejmuje też wszystko, co z nich powstaje — czekoladę, meble, płyty wiórowe, papier, tekturę, opony, pasze. Dlatego firmy, które nigdy nie uważały się za branżę surowcową, znajdują się w zakresie EUDR.

O tym, co masz zrobić, nie decyduje towar, tylko Twoja rola w łańcuchu.

Rola Kto nią jest w praktyce i co z tego wynika
Podmiot (operator) Wprowadzasz towar na rynek UE jako pierwszy albo go wywozisz: importer kawy lub kakao, tartak, właściciel lasu sprzedający drewno, producent sprowadzający surowiec. Co z tego wynika: pełna należyta staranność i oświadczenie DDS w systemie informacyjnym.
Mikro lub mały podmiot pierwotny Sam uprawiasz, zbierasz lub hodujesz w kraju niskiego ryzyka — polski rolnik, właściciel lasu, mała hodowla. Co z tego wynika: jednorazowa uproszczona deklaracja zamiast DDS dla każdej partii.
Podmiot dalszego łańcucha Robisz produkt z towaru, który ma już złożone DDS: producent mebli z kupionej płyty, drukarnia, przetwórca kakao. Co z tego wynika: nie składasz własnego DDS — zbierasz i przekazujesz dalej numery referencyjne.
Podmiot handlowy Tylko udostępniasz towar na rynku: hurtownia, dystrybutor, sieć handlowa. Co z tego wynika: to samo: numery referencyjne w górę i w dół łańcucha.

Podmioty dalszego łańcucha i handlowcy, którzy nie są małymi ani średnimi firmami, muszą zarejestrować się w systemie informacyjnym, nawet jeśli nie składają żadnego oświadczenia.

Branże, które się tego nie spodziewają: meblarstwo i stolarka — płyta, lite drewno, okleina. Poligrafia i opakowania — papier, tektura, karton. Spożywcza — kawa, kakao, czekolada, olej palmowy w recepturach, soja w paszach. Motoryzacja i przemysł gumowy — kauczuk w oponach i uszczelkach. Jeśli Twoja firma jest na tej liście, zakładaj, że EUDR Cię dotyczy, dopóki nie sprawdzisz, że jest inaczej.

Co trzeba zrobić

  • Zebranie informacji. Opis i ilość towaru, kraj produkcji, współrzędne każdej działki, z której pochodzi surowiec, data lub okres produkcji, dane dostawców i odbiorców oraz dowody, że towar jest zgodny z prawem kraju pochodzenia i nie pochodzi z terenu wylesionego po 31 grudnia 2020 r.
  • Ocena ryzyka. Na podstawie zebranych danych oceniasz, czy istnieje ryzyko niezgodności — bierzesz pod uwagę kraj pochodzenia, złożoność łańcucha dostaw, wiarygodność dokumentów.
  • Ograniczanie ryzyka. Jeśli ryzyko nie jest znikome, nie wolno wprowadzić towaru, dopóki go nie zmniejszysz: dodatkowe dane od dostawcy, badania terenowe, audyty, zmiana źródła zakupu.

Uproszczenie dla krajów niskiego ryzyka. Dla surowca z kraju zaklasyfikowanego jako niskiego ryzyka — a wszystkie państwa UE, w tym Polska, są w tej grupie — wykonujesz tylko krok pierwszy. Ocena i ograniczanie ryzyka odpadają. To zasadnicza różnica między polską płytą a kakao z kraju standardowego ryzyka i warto ją policzyć, zanim zacznie się budować procedury.

Geolokalizacja — najtrudniejsza część. Współrzędne trzeba podać z dokładnością do co najmniej sześciu miejsc po przecinku. Dla działek powyżej 4 ha nie wystarczy punkt — potrzebny jest wielobok obrysowujący działkę. Przy bydle podaje się wszystkie zakłady, w których zwierzę przebywało.

Tych danych prawie nigdy nie ma we własnych systemach. Są u dostawcy — i to on musi je przekazać. Dlatego wdrożenie EUDR zaczyna się od aneksów do umów i formularzy dla dostawców, a nie od oprogramowania.

Oświadczenie o należytej staranności (DDS). Składasz je w unijnym systemie informacyjnym, zanim wprowadzisz towar na rynek. System nadaje numer referencyjny, który przekazujesz dalej — kolejne ogniwa łańcucha już nie składają własnych oświadczeń, tylko zbierają i podają ten numer. Odpowiedzialność za oświadczenie spoczywa na tym, kto wprowadza towar jako pierwszy.

Przechowywanie danych i sprawozdanie. Dokumentację, oceny ryzyka i dane o dostawcach oraz odbiorcach trzymasz przez 5 lat. Duże firmy dodatkowo raz w roku publikują sprawozdanie ze swojego systemu należytej staranności.

Od kiedy to obowiązuje

EUDR było przesuwane dwa razy. Nowelizacja — rozporządzenie (UE) 2025/2650 z grudnia 2025 r. — odsunęła terminy o kolejny rok i przy okazji zdjęła część obowiązków z dalszych ogniw łańcucha.

Kogo dotyczy Od kiedy
Duże i średnie firmy 30 grudnia 2026
Mikro i małe firmy oraz osoby fizyczne, które miały ten status 31 grudnia 2024 r. 30 czerwca 2027
Produkty drzewne objęte wcześniej rozporządzeniem EUTR — również u mikro i małych firm 30 grudnia 2026
Firmy założone po 31 grudnia 2024 r., niezależnie od wielkości 30 grudnia 2026
Towary dopisane do załącznika I rozporządzeniem 2026/2102 30 grudnia 2027

Pułapka dla małych firm. Późniejszy termin liczy się osobno dla każdego produktu. Mała firma, która sprowadza kawę i jednocześnie handluje płytą drewnopochodną, dla kawy ma czas do czerwca 2027 r., ale dla płyty — do grudnia 2026 r. Jedna data na całą firmę nie działa.

Data graniczna to nie to samo co termin. 31 grudnia 2020 r. to data, po której wylesienie dyskwalifikuje surowiec. Nie jest terminem wejścia obowiązków i nie zmienia się przy kolejnych odroczeniach. Las wycięty pod uprawę w 2019 r. nie przekreśla towaru; wycięty w 2021 r. — tak.

Co jeszcze zmieniła nowelizacja. Oświadczenie DDS składa tylko ten, kto wprowadza towar na rynek jako pierwszy. Podmioty dalszego łańcucha i handlowcy zbierają i przekazują numery referencyjne zamiast składać własne oświadczenia. Mikro i mali producenci pierwotni z krajów niskiego ryzyka składają jednorazową uproszczoną deklarację zamiast dokumentować każdą partię.

Zakres towarowy zmienił się we wrześniu 2026. Rozporządzenie delegowane (UE) 2026/2102 przebudowało załącznik I. Z zakresu wypadły między innymi skóry i skórki bydlęce, gumowe pasy przenośnikowe i nasiona soi do siewu. Doszły kawa rozpuszczalna i część pochodnych oleju palmowego. Wyłączono też odpady, próbki handlowe, produkty do badań oraz materiały opakowaniowe chroniące towar w transporcie. Jeśli sprawdzałeś swój asortyment przed wrześniem 2026 r., wynik może być już nieaktualny — w obie strony.

Co dla Ciebie robimy

Przy EUDR najwięcej czasu zajmuje nie napisanie procedury, tylko wyciągnięcie danych od dostawców. Zaczynamy więc od ustalenia, czego naprawdę brakuje, żeby nie budować systemu wokół danych, których nikt nie ma.

  • Sprawdzenie, czy i w jakim zakresie EUDR Cię dotyczy. Przechodzimy przez asortyment i kody CN według aktualnego załącznika I. Część firm wychodzi z tego kroku z informacją, że jest objęta węziej, niż sądziła — albo wcale.
  • Ustalenie Twojej roli. Operator, mikro lub mały podmiot pierwotny, podmiot dalszego łańcucha, handlowiec. Od tego zależy, czy składasz oświadczenie, czy tylko przekazujesz numery referencyjne — różnica w nakładzie pracy jest kilkukrotna.
  • Mapa łańcucha dostaw. Rozrysowujemy drogę surowca do Twojego produktu i wskazujemy miejsca, w których ślad się urywa. To są punkty do rozwiązania w pierwszej kolejności.
  • Pozyskanie danych od dostawców. Przygotowujemy formularze, klauzule do umów i pisma, które realnie wyciągają geolokalizację i dowody legalności. W razie potrzeby rozmawiamy z dostawcami bezpośrednio.
  • System należytej staranności. Procedura, formularz oceny ryzyka, zasady postępowania przy ryzyku niezerowym, podział odpowiedzialności w firmie i sposób archiwizacji przez wymagane 5 lat.
  • Rejestracja i złożenie oświadczenia. Rejestrujemy firmę w unijnym systemie informacyjnym i składamy pierwsze oświadczenia albo uproszczoną deklarację. Pokazujemy, jak robić to samodzielnie przy kolejnych partiach.
  • Stała obsługa. Kolejne oświadczenia, zmiany w załączniku I, roczne sprawozdanie dla dużych firm i kontakt z organem kontrolnym, gdyby się zgłosił.

Co przychodzi od Ciebie. Lista produktów z kodami CN, lista dostawców surowca i umowy zakupowe. Jeśli masz już jakiekolwiek dane o pochodzeniu — certyfikaty FSC lub PEFC, deklaracje dostawców — od nich zaczynamy, bo część pracy jest wtedy zrobiona.

Umów rozmowę o EUDRalbo zadzwoń: +48 22 602 21 08

Przepisy EUDR zmieniały się trzykrotnie od 2023 r. — pilnujemy tych zmian za Ciebie.

03-464 Warszawa

pl. Hallera 5 lok. 14A

Napisz do nas

biuro@eco-consult.pl

Zadzwoń do nas

+48 22 602 21 08

Logo Eco Consult — biuro doradztwa ochrony środowiska

Biuro doradztwa ochrony środowiska

Logo Eco Consult — biuro doradztwa ochrony środowiska

Zadzwoń do nas

+48 22 602 21 08

Napisz do nas

biuro@eco-consult.pl

Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa

Mapa Polski z zaznaczonymi miejscowościami, w których Eco Consult obsługuje firmy, oraz biurem w Warszawie