Drewno, kawa, kakao, soja, kauczuk, olej palmowy i bydło — oraz wszystko, co się z nich robi. Od 30 grudnia 2026 r. trzeba udokumentować, z jakiej działki pochodzą.
Rozporządzenie (UE) 2023/1115, w skrócie EUDR, zakazuje wprowadzania na rynek UE towarów powiązanych z wylesianiem po 31 grudnia 2020 r. Obowiązuje bezpośrednio — nie czekasz na polską ustawę, żeby zacząć odpowiadać za zgodność.
Najczęstsza pomyłka brzmi: „to przepis dla importerów zza oceanu”. EUDR obejmuje również drewno pozyskane w Polsce i produkty z niego — meble, płyty, opakowania z tektury, papier. Jeśli robisz meble z polskiej płyty, jesteś w zakresie rozporządzenia.
Drugie zaskoczenie: samo wykazanie legalności pozyskania nie wystarczy. Trzeba wskazać konkretną działkę, z której pochodzi surowiec, i mieć na nią współrzędne. To jest ta część, która wymaga rozmowy z dostawcami, nie poprawki w dokumentach.
Rozporządzenie wymienia siedem towarów: bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno. Ale obejmuje też wszystko, co z nich powstaje — czekoladę, meble, płyty wiórowe, papier, tekturę, opony, pasze. Dlatego firmy, które nigdy nie uważały się za branżę surowcową, znajdują się w zakresie EUDR.
O tym, co masz zrobić, nie decyduje towar, tylko Twoja rola w łańcuchu.
| Rola | Kto nią jest w praktyce i co z tego wynika |
|---|---|
| Podmiot (operator) | Wprowadzasz towar na rynek UE jako pierwszy albo go wywozisz: importer kawy lub kakao, tartak, właściciel lasu sprzedający drewno, producent sprowadzający surowiec. Co z tego wynika: pełna należyta staranność i oświadczenie DDS w systemie informacyjnym. |
| Mikro lub mały podmiot pierwotny | Sam uprawiasz, zbierasz lub hodujesz w kraju niskiego ryzyka — polski rolnik, właściciel lasu, mała hodowla. Co z tego wynika: jednorazowa uproszczona deklaracja zamiast DDS dla każdej partii. |
| Podmiot dalszego łańcucha | Robisz produkt z towaru, który ma już złożone DDS: producent mebli z kupionej płyty, drukarnia, przetwórca kakao. Co z tego wynika: nie składasz własnego DDS — zbierasz i przekazujesz dalej numery referencyjne. |
| Podmiot handlowy | Tylko udostępniasz towar na rynku: hurtownia, dystrybutor, sieć handlowa. Co z tego wynika: to samo: numery referencyjne w górę i w dół łańcucha. |
Podmioty dalszego łańcucha i handlowcy, którzy nie są małymi ani średnimi firmami, muszą zarejestrować się w systemie informacyjnym, nawet jeśli nie składają żadnego oświadczenia.
Branże, które się tego nie spodziewają: meblarstwo i stolarka — płyta, lite drewno, okleina. Poligrafia i opakowania — papier, tektura, karton. Spożywcza — kawa, kakao, czekolada, olej palmowy w recepturach, soja w paszach. Motoryzacja i przemysł gumowy — kauczuk w oponach i uszczelkach. Jeśli Twoja firma jest na tej liście, zakładaj, że EUDR Cię dotyczy, dopóki nie sprawdzisz, że jest inaczej.
Uproszczenie dla krajów niskiego ryzyka. Dla surowca z kraju zaklasyfikowanego jako niskiego ryzyka — a wszystkie państwa UE, w tym Polska, są w tej grupie — wykonujesz tylko krok pierwszy. Ocena i ograniczanie ryzyka odpadają. To zasadnicza różnica między polską płytą a kakao z kraju standardowego ryzyka i warto ją policzyć, zanim zacznie się budować procedury.
Geolokalizacja — najtrudniejsza część. Współrzędne trzeba podać z dokładnością do co najmniej sześciu miejsc po przecinku. Dla działek powyżej 4 ha nie wystarczy punkt — potrzebny jest wielobok obrysowujący działkę. Przy bydle podaje się wszystkie zakłady, w których zwierzę przebywało.
Tych danych prawie nigdy nie ma we własnych systemach. Są u dostawcy — i to on musi je przekazać. Dlatego wdrożenie EUDR zaczyna się od aneksów do umów i formularzy dla dostawców, a nie od oprogramowania.
Oświadczenie o należytej staranności (DDS). Składasz je w unijnym systemie informacyjnym, zanim wprowadzisz towar na rynek. System nadaje numer referencyjny, który przekazujesz dalej — kolejne ogniwa łańcucha już nie składają własnych oświadczeń, tylko zbierają i podają ten numer. Odpowiedzialność za oświadczenie spoczywa na tym, kto wprowadza towar jako pierwszy.
Przechowywanie danych i sprawozdanie. Dokumentację, oceny ryzyka i dane o dostawcach oraz odbiorcach trzymasz przez 5 lat. Duże firmy dodatkowo raz w roku publikują sprawozdanie ze swojego systemu należytej staranności.
EUDR było przesuwane dwa razy. Nowelizacja — rozporządzenie (UE) 2025/2650 z grudnia 2025 r. — odsunęła terminy o kolejny rok i przy okazji zdjęła część obowiązków z dalszych ogniw łańcucha.
| Kogo dotyczy | Od kiedy |
|---|---|
| Duże i średnie firmy | 30 grudnia 2026 |
| Mikro i małe firmy oraz osoby fizyczne, które miały ten status 31 grudnia 2024 r. | 30 czerwca 2027 |
| Produkty drzewne objęte wcześniej rozporządzeniem EUTR — również u mikro i małych firm | 30 grudnia 2026 |
| Firmy założone po 31 grudnia 2024 r., niezależnie od wielkości | 30 grudnia 2026 |
| Towary dopisane do załącznika I rozporządzeniem 2026/2102 | 30 grudnia 2027 |
Pułapka dla małych firm. Późniejszy termin liczy się osobno dla każdego produktu. Mała firma, która sprowadza kawę i jednocześnie handluje płytą drewnopochodną, dla kawy ma czas do czerwca 2027 r., ale dla płyty — do grudnia 2026 r. Jedna data na całą firmę nie działa.
Data graniczna to nie to samo co termin. 31 grudnia 2020 r. to data, po której wylesienie dyskwalifikuje surowiec. Nie jest terminem wejścia obowiązków i nie zmienia się przy kolejnych odroczeniach. Las wycięty pod uprawę w 2019 r. nie przekreśla towaru; wycięty w 2021 r. — tak.
Co jeszcze zmieniła nowelizacja. Oświadczenie DDS składa tylko ten, kto wprowadza towar na rynek jako pierwszy. Podmioty dalszego łańcucha i handlowcy zbierają i przekazują numery referencyjne zamiast składać własne oświadczenia. Mikro i mali producenci pierwotni z krajów niskiego ryzyka składają jednorazową uproszczoną deklarację zamiast dokumentować każdą partię.
Zakres towarowy zmienił się we wrześniu 2026. Rozporządzenie delegowane (UE) 2026/2102 przebudowało załącznik I. Z zakresu wypadły między innymi skóry i skórki bydlęce, gumowe pasy przenośnikowe i nasiona soi do siewu. Doszły kawa rozpuszczalna i część pochodnych oleju palmowego. Wyłączono też odpady, próbki handlowe, produkty do badań oraz materiały opakowaniowe chroniące towar w transporcie. Jeśli sprawdzałeś swój asortyment przed wrześniem 2026 r., wynik może być już nieaktualny — w obie strony.
Przy EUDR najwięcej czasu zajmuje nie napisanie procedury, tylko wyciągnięcie danych od dostawców. Zaczynamy więc od ustalenia, czego naprawdę brakuje, żeby nie budować systemu wokół danych, których nikt nie ma.
Co przychodzi od Ciebie. Lista produktów z kodami CN, lista dostawców surowca i umowy zakupowe. Jeśli masz już jakiekolwiek dane o pochodzeniu — certyfikaty FSC lub PEFC, deklaracje dostawców — od nich zaczynamy, bo część pracy jest wtedy zrobiona.
Umów rozmowę o EUDRalbo zadzwoń: +48 22 602 21 08
Przepisy EUDR zmieniały się trzykrotnie od 2023 r. — pilnujemy tych zmian za Ciebie.
Biuro doradztwa ochrony środowiska
Zadzwoń do nas
Napisz do nas
Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa