Zaległe sprawozdanie w BDO rzadko wychodzi samo. Zwykle wypływa przy kontroli, przy zmianie księgowej albo wtedy, gdy duży kontrahent prosi o potwierdzenie, że firma rozlicza odpady. Poniżej konkretnie: co realnie grozi, jak zwykle przebiega sprawa i jak uporządkować zaległe lata, zanim zrobi to za Ciebie urząd.
Niezłożenie sprawozdania. Ustawa o odpadach przewiduje za to karę grzywny (art. 180a). Jest to wykroczenie, a grzywnę wymierza sąd — zgodnie z Kodeksem wykroczeń do 5 000 zł. Zamiast kierować sprawę do sądu, inspektor ochrony środowiska może też nałożyć mandat karny do 500 zł.
Naruszenia z art. 194 ustawy o odpadach — między innymi prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru BDO czy nieprawidłowa ewidencja. To już administracyjna kara pieniężna, wymierzana przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, w przedziale od 1 000 zł do 1 000 000 zł. Wysokość zależy od rodzaju i skali naruszenia oraz od tego, czy powtarza się ono w kolejnych latach.
Wezwanie marszałka. Zanim sprawa trafi dalej, urząd marszałkowski zwykle wzywa do złożenia sprawozdania albo do korekty. Brak reakcji na wezwanie jest tym, co realnie uruchamia kolejne kroki.
Firma, która powinna mieć wpis do rejestru BDO, a go nie ma — np. wprowadza produkty w opakowaniach albo transportuje odpady — ryzykuje administracyjną karę pieniężną od 1 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach). Nakłada ją wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Brak wpisu wychodzi zwykle przy kontroli albo wtedy, gdy kontrahent prosi o numer BDO — bez niego nie da się też wystawić karty przekazania odpadów. Dlatego najpierw warto złożyć wniosek o wpis, a potem uzupełnić zaległe sprawozdania.
Nie w takim sensie, jak w sprawach podatkowych. Czynny żal to instytucja przepisów karnych skarbowych, a niezłożenie sprawozdania w BDO jest zwykłym wykroczeniem. Błędy w ewidencji i działalność bez wpisu do rejestru grożą z kolei karą administracyjną. Nie ma więc pisma, które z góry zwalnia z odpowiedzialności.
Samodzielne naprawienie zaległości ma jednak realne znaczenie:
Przy wykroczeniu (brak sprawozdania) można poprzestać na pouczeniu, zwróceniu uwagi albo ostrzeżeniu, a w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd może odstąpić od wymierzenia kary (art. 39 i 41 Kodeksu wykroczeń). Firma, która złożyła zaległe sprawozdania sama, zanim ktokolwiek o nie zapytał, ma tu zwykle najmocniejsze argumenty. Przykład: w sprawie IV W 730/19 (Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ) prezes spółki złożył sprawozdanie opakowaniowe dzień po terminie. Sąd uznał winę, ale odstąpił od wymierzenia kary — spóźnienie było krótkie, a sprawozdanie złożono od razu, z własnej inicjatywy. Skończyło się na kosztach sądowych.
Przy karze administracyjnej (np. za ewidencję) inspektor odstępuje od kary i poprzestaje na pouczeniu, jeśli waga naruszenia jest znikoma, a firma przestała naruszać prawo. W innych przypadkach może wyznaczyć termin na usunięcie naruszenia (art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego).
Przy opłacie produktowej samodzielne rozliczenie zaległości pozwala uniknąć dodatkowej opłaty w wysokości 50% niewniesionej kwoty — marszałek nakłada ją wtedy, gdy firma nie wykona decyzji określającej zaległość (art. 37 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Dlatego zawsze radzimy to samo: złożyć zaległe sprawozdania i poprawić ewidencję, zanim przyjdzie wezwanie albo kontrola, a do sprawozdań dołączyć krótkie pismo z wyjaśnieniem.
Opłata produktowa za zaległe lata. Jeśli firma wprowadzała opakowania i nie osiągała wymaganych poziomów recyklingu, do zapłaty dochodzi opłata — za każdy rok osobno, z odsetkami.
Kontrola, która sięga wstecz. Jedno brakujące sprawozdanie rzadko kończy się na jednym dokumencie. Zwykle uruchamia przegląd ewidencji, kart przekazania i pozwoleń za kilka lat.
Wykreślenie z rejestru za brak opłaty rocznej. Bez aktywnego wpisu nie wystawisz karty przekazania odpadów, a odbiorca nie odbierze towaru. To potrafi zatrzymać produkcję z dnia na dzień.
Due diligence. Przy kredycie, przetargu albo sprzedaży firmy brak sprawozdań jest czerwoną flagą — i trafia do raportu, który czyta kupujący lub bank.
Urząd zauważa brak sprawozdania albo rozbieżność między sprawozdaniem a kartami przekazania.
Przychodzi wezwanie do złożenia lub skorygowania dokumentu, z terminem.
Brak reakcji kończy się zawiadomieniem inspekcji ochrony środowiska i wszczęciem postępowania.
Kontrola rozszerza się na ewidencję, pozwolenia i rozliczenie opłat.
Ustal zakres. Które lata, które sprawozdania: odpadowe, produktowo-opakowaniowe, a może oba. Pomaga tu historia konta w BDO i korespondencja z urzędem. Obowiązek sporządzenia sprawozdania przedawnia się po 5 latach od końca roku, za który należało je złożyć (art. 78 ust. 4 ustawy o odpadach), więc starszych lat nie trzeba już uzupełniać.
Odtwórz dane. Karty przekazania i ewidencji są w systemie. Resztę uzupełniają faktury od odbiorców odpadów, specyfikacje opakowań i dane zakupowe.
Złóż zaległe sprawozdania — każdy rok osobno, na właściwym formularzu dla danego roku.
Rozlicz opłatę produktową, jeśli jest należna, razem z odsetkami. Lepiej zrobić to samodzielnie niż po decyzji.
Dołóż krótkie pismo wyjaśniające. Działanie z własnej inicjatywy jest zwykle oceniane inaczej niż bierne czekanie na wezwanie.
Uporządkuj bieżącą ewidencję, żeby za rok nie zaczynać od zera.
Nie składaj pustego sprawozdania, żeby tylko zamknąć temat. Rozjazd z kartami przekazania widać od razu, a korekta po kontroli wygląda dużo gorzej.
Nie przepisuj danych z poprzedniego roku. To najłatwiejszy do wykrycia błąd i trudny do wytłumaczenia.
Nie czekaj na wezwanie. Termin w wezwaniu jest krótki, a odtworzenie dokumentacji zajmuje więcej czasu, niż się wydaje.
Odtworzenie jednego roku to zwykle kilka dni roboczych, jeśli karty przekazania są w systemie, a odbiorca odpadów współpracuje. Trudniej, gdy firma w ogóle nie miała wpisu do rejestru i dokumenty istnieją tylko po stronie odbiorcy — wtedy zaczyna się od rejestracji i zbierania potwierdzeń.
Sprawdzamy, których lat i których sprawozdań brakuje — na podstawie konta w BDO i dokumentów firmy.
Odtwarzamy ewidencję i uzgadniamy masy z odbiorcami odpadów.
Składamy zaległe sprawozdania i korekty oraz wyliczamy opłatę produktową.
Przygotowujemy pismo wyjaśniające i prowadzimy kontakt z urzędem.
Jeśli dopiero zaczynasz i chcesz wiedzieć, jak wygląda prawidłowo złożone sprawozdanie, zajrzyj do artykułu o sporządzaniu sprawozdań w Rejestrze BDO. Stałą obsługę opisaliśmy na stronie obsługi BDO, a wszystkie sprawozdania, którymi się zajmujemy, na stronie Sprawozdania środowiskowe. Ceny znajdziesz w cenniku.
Masz zaległe lata i nie wiesz, od czego zacząć? Napisz, ile lat wstecz sięga problem i czym firma się zajmuje — odpowiemy, co da się odtworzyć i w jakiej kolejności. Pierwsza wiadomość nic nie kosztuje.
Napisz: biuro@eco-consult.pl · Telefon: +48 22 602 21 08
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Opiera się na ustawie o odpadach oraz ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Wysokość sankcji w konkretnej sprawie ustala organ, biorąc pod uwagę rodzaj, skalę i okoliczności naruszenia.
Biuro doradztwa ochrony środowiska
Zadzwoń do nas
Napisz do nas
Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa