03-464 Warszawa

pl. Hallera 5 lok. 14A

Napisz do nas

biuro@eco-consult.pl

Zadzwoń do nas

+48 22 602 21 08

Logo Eco Consult — biuro doradztwa ochrony środowiska
Stosy tarcicy na składzie drewna
14 listopada 2026

Jak USA pilnują legalności drewna i czym to się różni od EUDR

Stany Zjednoczone od 2008 r. zakazują handlu drewnem pozyskanym niezgodnie z prawem. Importer mebli, podłóg czy narzędzi musi podać w deklaracji gatunek drewna i kraj, w którym je pozyskano. Unia Europejska idzie dalej: od 30 grudnia 2026 r. firma musi też wykazać, że surowiec nie pochodzi z terenów wylesionych, i podać współrzędne działek.

 

Jak to działa w USA

Podstawą jest Lacey Act, amerykańska ustawa o ochronie przyrody. Nowelizacja z 22 maja 2008 r. objęła nią rośliny i wyroby z nich, w tym drewno. Od tego czasu nie wolno sprowadzać, wywozić, przewozić, kupować ani sprzedawać drewna pozyskanego wbrew prawu USA albo kraju pochodzenia.

Przy imporcie importer albo jego agent celny składa deklarację. Podaje w niej:

  • naukową nazwę gatunku drewna,

  • kraj, w którym drewno pozyskano,

  • ilość i wartość towaru.

Obowiązek wprowadzano etapami, według kodów celnych. Od 1 grudnia 2024 r. obejmuje m.in. meble, artykuły sportowe, wyposażenie domu, narzędzia i korek. Od 1 stycznia 2026 r. deklarację składa się tylko elektronicznie.

Ustawa nie narzuca procedur sprawdzania dostawców. Liczy się „należyta staranność”. Firma, która jej dochowała i nie wiedziała o naruszeniu, może uniknąć części kar. Towar i tak może zostać skonfiskowany.

Za świadome naruszenie grozi kara administracyjna do 10 tys. dolarów. W sprawach karnych osobie fizycznej grozi do 250 tys. dolarów grzywny i 5 lat więzienia. W 2016 r. sieć sklepów Lumber Liquidators zapłaciła łącznie 13,15 mln dolarów. Sprowadzała podłogi z drewna pozyskanego nielegalnie na rosyjskim Dalekim Wschodzie i podawała w deklaracjach fałszywe gatunki i pochodzenie.

 

Efekty w liczbach

Ekonomista amerykańskiej służby leśnej (USDA Forest Service) zbadał import z lat 1989–2013. Po nowelizacji z 2008 r. drewno tropikalne z Boliwii, Brazylii, Indonezji, Malezji i Peru zdrożało, a jego import spadł – w obu przypadkach o 10% i więcej. Autor zastrzega, że część nielegalnego drewna mogła trafić na rynki bez podobnych przepisów.

 

Jak jest w UE

Unijne rozporządzenie o wylesianiu (EUDR) obejmuje siedem surowców: bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno, a także wyroby z nich, np. meble i papier. Sama legalność nie wystarczy. Surowiec nie może pochodzić z terenów wylesionych po 31 grudnia 2020 r.

Firma, która jako pierwsza wprowadza produkt na rynek UE albo go wywozi, musi:

  • zebrać informacje o łańcuchu dostaw, w tym współrzędne wszystkich działek, na których powstał surowiec,

  • ocenić ryzyko i w razie potrzeby je ograniczyć,

  • złożyć oświadczenie o należytej staranności w unijnym systemie informacyjnym.

Firmy dalej w łańcuchu dostaw nie składają oświadczeń. W większości przypadków wystarczy, że przechowują przez 5 lat informacje o dostawach i numery oświadczeń dostawców.

Duże i średnie firmy stosują EUDR od 30 grudnia 2026 r. Mikro i małe firmy – od 30 czerwca 2027 r. Wyjątek dotyczy drewna i wyrobów z drewna, które obejmowało wcześniej unijne rozporządzenie w sprawie drewna (EUTR). Przy nich także mikro i małe firmy stosują EUDR od 30 grudnia 2026 r.

Maksymalna grzywna to co najmniej 4% rocznego obrotu firmy w UE. Grozi też konfiskata towaru i przychodów oraz wykluczenie z zamówień publicznych nawet na 12 miesięcy. Efekty EUDR będzie można ocenić dopiero po pewnym czasie stosowania przepisów.

 

Najważniejsze różnice

  • Co trzeba wykazać: w USA legalność, w UE legalność i brak wylesienia po 2020 r.

  • Jakie dane: w USA gatunek i kraj pozyskania, w UE dodatkowo współrzędne działek.

  • Kogo dotyczy: deklaracja w USA dotyczy importu. EUDR obejmuje też surowce z UE, np. drewno z polskich lasów.

  • Kary: w USA m.in. konfiskata i grzywny do 250 tys. dolarów dla osób fizycznych, w UE grzywna do co najmniej 4% obrotu.

 

Co to oznacza dla firm w Polsce

  • Eksportujesz meble lub wyroby z drewna do USA? Odbiorca potrzebuje nazwy gatunku i kraju pozyskania drewna. Przygotuj te dane dla każdego produktu.

  • Te same dane przydadzą się w EUDR. Tam potrzebne są też współrzędne działek od dostawcy surowca.

  • Ustal swoją rolę w EUDR. Jeśli kupujesz drewno od firmy w UE, przechowujesz numery jej oświadczeń. Jeśli sprowadzasz drewno spoza UE, składasz oświadczenie sam.

  • Prowadzisz mikro lub małą firmę z branży drzewnej? Sprawdź, czy Twoje wyroby były objęte EUTR. Jeśli tak, Twój termin to 30 grudnia 2026 r.

 

Jak pomagamy

Pomagamy ustalić rolę firmy w EUDR, zebrać dane od dostawców i przygotować oświadczenia. Więcej: EUDR – import towarów.

Napisz: biuro@eco-consult.pl · Telefon: +48 22 602 21 08

 

Źródła: Congressional Research Service – The Lacey Act, APHIS (USDA) – deklaracja Lacey Act, APHIS (USDA) – faza VII deklaracji, Departament Sprawiedliwości USA – sprawa Lumber Liquidators, USDA Forest Service – badanie skutków nowelizacji z 2008 r., Rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR), Rozporządzenie (UE) 2025/2650 zmieniające EUDR. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Najnowsze posty

arrow left
arrow right

Biuro doradztwa ochrony środowiska

Logo Eco Consult — biuro doradztwa ochrony środowiska

Zadzwoń do nas

+48 22 602 21 08

Napisz do nas

biuro@eco-consult.pl

Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa

Mapa Polski z zaznaczonymi miejscowościami, w których Eco Consult obsługuje firmy, oraz biurem w Warszawie