Od 18 lutego 2027 r. baterię przenośną wbudowaną w urządzenie musi dać się wyjąć i wymienić bez pomocy serwisu. Tego dnia wszystkie baterie dostają też kod QR, a baterie do rowerów elektrycznych, magazynów energii i samochodów elektrycznych – cyfrowy paszport. Wyjaśniamy, kogo dotyczą nowe wymagania, jakie są wyjątki i od czego zacząć.
Wynikają z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii. Rozporządzenie stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach UE, więc nie trzeba czekać na polską ustawę. Przepisy o wymianie baterii (art. 11), kodzie QR (art. 13 ust. 6) i paszporcie baterii (art. 77) obowiązują od 18 lutego 2027 r.
Obowiązek ma każdy, kto wprowadza do obrotu produkt z wbudowaną baterią przenośną: producent, importer albo firma sprzedająca sprzęt pod własną marką. Chodzi o elektronikę użytkową, narzędzia akumulatorowe, sprzęt AGD, oświetlenie, zabawki czy gadżety.
Liczy się data wprowadzenia do obrotu konkretnego egzemplarza, czyli jego pierwszego udostępnienia na rynku UE. Produktów wprowadzonych do obrotu wcześniej nie trzeba przerabiać.
Baterię da się wyjąć narzędziami dostępnymi w sprzedaży – bez narzędzi zastrzeżonych, podgrzewania i rozpuszczalników. Narzędzie specjalistyczne, jeśli jest potrzebne, dołącza się do produktu bezpłatnie.
Wymianę może wykonać dorosła osoba bez specjalnego przygotowania, nie uszkadzając baterii ani urządzenia.
Po wymianie urządzenie działa z inną, kompatybilną baterią, nie tylko z oryginalną.
Instrukcja wymiany i informacje o bezpieczeństwie są dołączone do produktu i stale dostępne w internecie.
Wymóg dotyczy całej baterii, a nie pojedynczych ogniw.
Baterie muszą być dostępne jako części zamienne przez co najmniej 5 lat od wprowadzenia do obrotu ostatniego egzemplarza modelu, w rozsądnej cenie dla użytkowników i niezależnych serwisów. Komisja Europejska jako punkt odniesienia wskazuje dostawę w ciągu 5 dni roboczych, znaną z przepisów o ekoprojekcie.
Oprogramowanie nie może blokować baterii zamiennej. Niedozwolone jest tzw. parowanie części, czyli akceptowanie tylko baterii o numerze seryjnym przypisanym do urządzenia. Komunikat o nieoryginalnej baterii jest dopuszczalny, jeśli nie ogranicza działania sprzętu.
Niektóre produkty można zaprojektować tak, by baterię wymieniał niezależny specjalista, czyli profesjonalny serwis naprawczy. Dotyczy to:
urządzeń pracujących głównie w wodzie i przeznaczonych do mycia lub płukania, np. szczoteczek do zębów, irygatorów, golarek, maszynek do strzyżenia, depilatorów i urządzeń do mycia podłóg,
profesjonalnych wyrobów medycznych do diagnostyki obrazowej i radioterapii oraz wyrobów do diagnostyki in vitro,
od 11 listopada 2026 r. także urządzeń nasobnych (np. smartwatchy, opasek sportowych, inteligentnych okularów), zabawek elektrycznych z akumulatorami (do 31 lipca 2030 r.), bezprzewodowych termometrów do żywności, urządzeń do stref zagrożonych wybuchem, noszonych systemów podawania leków oraz telematyki montowanej na dachach maszyn rolniczych i budowlanych.
Wyjątek wolno zastosować tylko wtedy, gdy jest konieczny dla bezpieczeństwa użytkownika i urządzenia. Sama klasa szczelności IP nie wystarcza – w dokumentacji trzeba mieć dowody, że wymiana przez użytkownika zagrażałaby bezpieczeństwu, a przeprojektowanie nie jest możliwe.
Wymiany przez użytkownika nie trzeba zapewniać, gdy urządzenie wymaga ciągłego zasilania ze względów bezpieczeństwa lub integralności danych. Komisja podaje przykłady: czujniki dymu z 10-letnią baterią, czujniki tlenku węgla, aparaty słuchowe, implanty, systemy eCall, czujniki ciśnienia w oponach, tachografy, terminale płatnicze i rejestratory temperatury w łańcuchu chłodniczym.
Wymóg nie obejmuje też produktów, które same są baterią, np. powerbanków czy etui ładujących do słuchawek. Dla smartfonów i tabletów pierwszeństwo mają przepisy o ekoprojekcie (rozporządzenie (UE) 2023/1670).
Baterie do lekkich środków transportu (LMT), w tym ich pojedyncze ogniwa, musi móc wymienić niezależny specjalista. Jeśli serwis potrzebuje innych narzędzi niż dostępne w sprzedaży, producent powinien mu je udostępnić w rozsądnej cenie.
Od 18 lutego 2027 r. wszystkie baterie są oznaczane kodem QR. Gdy bateria jest za mała, kod umieszcza się na opakowaniu i w dokumentach towarzyszących. Prowadzi on m.in. do informacji o baterii, deklaracji zgodności UE i informacji o zbieraniu zużytych baterii.
Paszport baterii to elektroniczny zapis z danymi o modelu i konkretnej sztuce baterii. Muszą go mieć baterie LMT, baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh i baterie do pojazdów elektrycznych wprowadzane do obrotu od 18 lutego 2027 r. Dostęp zapewnia kod QR z niepowtarzalnym identyfikatorem baterii.
Za kompletność i aktualność danych odpowiada podmiot wprowadzający baterię do obrotu, który może upoważnić do tego inną firmę. Część informacji jest publiczna, a część dostępna tylko dla organów nadzoru i podmiotów z uzasadnionym interesem, np. serwisów i recyklerów.
Symbol przekreślonego kosza obowiązuje na wszystkich bateriach od 18 sierpnia 2025 r. Termin etykiet z informacjami ogólnymi i o pojemności zależy od aktu wykonawczego Komisji – obowiązek zacznie się 18 miesięcy po jego wejściu w życie, nie wcześniej niż 18 sierpnia 2026 r.
Do czasu nowej ustawy obowiązują dotychczasowe zasady z ustawy o bateriach i akumulatorach: wpis do rejestru BDO, sprawozdania, poziomy zbierania, kampanie edukacyjne i opłata produktowa. Rząd pracuje nad ustawą o bateriach i zużytych bateriach (projekt UC107), która ma zobowiązać producentów do zawarcia umowy z organizacją odpowiedzialności producenta.
Spisz produkty z wbudowanymi bateriami, które będziesz wprowadzać do obrotu po 17 lutego 2027 r.
Sprawdź, czy baterię w każdym z nich da się wyjąć i wymienić – a jeśli nie, czy produkt mieści się w wyjątku.
Przygotuj dokumentację uzasadniającą wyjątek, aktualną na dzień wprowadzenia do obrotu.
Uzgodnij z dostawcami konstrukcję, instrukcje wymiany, kody QR i dostępność baterii zamiennych przez 5 lat.
Opublikuj instrukcje wymiany baterii na swojej stronie internetowej.
Dla baterii LMT, przemysłowych powyżej 2 kWh i do pojazdów elektrycznych zaplanuj dane do paszportu baterii.
Sprawdzamy produkty i dokumenty pod kątem nowych wymagań, prowadzimy rejestr BDO, sprawozdania i rozliczenia opłat dla wprowadzających baterie i sprzęt. Napisz na biuro@eco-consult.pl lub zadzwoń: +48 22 602 21 08 – ustalimy, co trzeba zmienić przed 18 lutego 2027 r.
Źródła: rozporządzenie (UE) 2023/1542, rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/1770, wytyczne Komisji C/2026/5531, projekt UC107 w wykazie prac rządu. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Biuro doradztwa ochrony środowiska
Zadzwoń do nas
Napisz do nas
Eco Consult Rafał Ciechanowski · NIP 7962096981
pl. gen. Józefa Hallera 5 lok. 14A, 03-464 Warszawa